REPEAT BREEDER OLAN İNEKLERDE MODİFİYE EDİLMİŞ OVSYNCH PROGRAMININ UYGULANMASI

Prof.Dr.Adem ŞENÜNVER

Giriş

 İneklerde hakiki anöstrus olgularında ve küçük ruminantlarda ovaryum fonksiyonlarını uyarmak ve folliküler atresilerin tedavisinde GnRH başarı ile kullanılmıştır (1,2,3,7). Doğum sonrası görülen ovaryum aktivitelerindeki bozukluğun, hipotalamus ve hipofiz fonksiyonlarındaki aksaklık ile ortaya çıkan LH eksikliği sonucu şekillendiği ileri sürülmektedir (4,5). Yine doğumu izleyen 90.güne kadar sıkça görülen suböstrus olgularında, ovaryumlarında fonksiyonel corpus luteum bulunan hayvanların prostaglandinlerle senkronize edilebileceği bildirilmektedir (5,6,8).

 İneklerde östrus sırasında GnRH uygulamasının konsepsiyon oranına etkisi üzerine yapılan çalışmaların çoğunda hormon, östrus başlangıcı üzerinden geçen zaman dikkate alınmaksı<ın suni tohumlama sırasında uygulanmıştır.Bu çalışmaların bazılarında GnRH veya analoglarının fertilite üzerine olumlu etkisi olmuş, ancak diğerlerinde olmamıştır.Repeat breeder ineklerde GnRH uygulamasının etkisi, ilk postpartum tohumlamadakinden daha yüksek olmuştur (7).

 Östrus sırasında GnRH tedavisini takiben konsepsiyonun daha iyiye gitmesi, ovulasyon başarısızlığının önlenmesine veya ovulasyona kadar geçen zaman aralığındaki varyasyonun azalmasına bağlanmaktadır. Bununla birlikte bu çalışmalarda, GnRH'nın östrus başlangıcından ovulasyona kadar geçen zaman aralığı üzerine etkisi çalışmamıştır.Ayrıca bir sonraki östrus siklusu sırasında progesteron konsantrasyonunda GnRH ile uyarılmış bir artış da ileri sürülmüştür (9).

 PGF2 alfa uygulanmasının östrus senkronizasyonu, suni tohumlama çalışmlarını kolaylaştırmak, yapılan tohumlamada başarıyı arttırıcı, östrus tespiti için gerekli olan uygulamalar için zamanı kısaltmak gibi faydaları bulunmaktadır.Östrus senkronizasyonunda PGF2 alfa analoglarından Cloprostenol 0,5 mg, Dinoprost 25 mg dozunda kas içi uygulandığında 2-4 gün içinde östrus semptomlarının oluşması beklenir.Aynı zamanda PGF2 alfa analogları infertilite, yavrunun mumifikasyonu, pyometra ve metritis, istenmeyen gebeliklerin sonlandırılmasında da kullanım alanı bulur (10,11).

Sonuçlar


 Trakya bölgesinde 38 adet holstayn ırkı repeat breeder inekte modifiye edilmiş ovsynch protokolü uygulandı. Protokole göre
ineklere 0.gün 2,5 ml Buserelin asetat (Buserin® Alke) kasiçi, 7.gün 2 ml (500 mcg Kloprostenol) (PGS® Alke) kasiçi, 9.gün 2.5 ml tekrar  buserelin asetat kasiçi uygulandı. Çalışmadaki ineklere 10.gün zamanlı suni tohumlama yapıldı ve tohunlamadan 24 saat sonra son olarak 2.5 ml Buserelin asetat kasiçi verildi.

 Tohumlamalar sonrası 21 günde dönen hayvanlar gebelik açısından negatif olarak değerlendirildi.Dönmeyen hayvanlara ise 35.günde ultrasonografi ile gebelik muayenleri yapıldı.Elde edilen sonuölara göre modifiye ovsynch uygulaması yapılmış repeat breeder olan 38 adet inekten 21 tanesinde gebelik elde edildiği saptanmıştır.Uygulama sonrası elde edilen gebelik oranı %55 olmuştur ve bu oran repeat breeder olan hayvanlarda kabul edilebilir bir orandır.

 Postpartum dönemde bir takım problemlerin çıkması ve bu dönemin uzaması ovaryum ve uterus hastalıklarına predispozisyon hazırlamaktadır. Özellikle bu dönemde uterus enfeksiyonları yönünden sorun yaşayan ineklerde endometritis tedavisinin yapılması ve arkasından modifiye edilmiş ovsynch protokolünün uygulanması reprodüktif performansı artırmak adına büyük fayda sağlayacaktır.

 

Çalışmaya Alınan İnek

(n)

21.Günde Dönen Hayvan

(n)

Gebelik

Adet I %

38 17    21   I 55

 

Kaynaklar

-Geffrey, H.A., David, L.N., Harold, P.:Veterinary reproduction and obstetrics, In: THeriogenolgy, Fifth edition, London, 1982, 133.
-Holness, D.H., Hale, D.H.: The response of lactating Africander cowa to treatment with a progesterone releasing intravaginal device or
injection of synthetic GnRH. Anim.Reprod.Sci.,1980;3:181-188
-Kesler, D.J.,Garverick, H.A.: Ovarian cysts in dairy cattle:a review. J.Anim Sci., 1982; 55: 1147-1159
-Nash, J.G.,Ball,J.And O-Olson, J.D.:Effect of reproductive performance of admenistration of GnRH to early postpartum dairy cows
J.Anim.Sci.,1980;50; 1017-1021
-Pugin, D.M., Brander, G.C., Bywater,R.R.: Prpgestagens, Veter,nary applied Pharmacology terapedics., London, Bailliere Tindall, 1992, 195-196
-Richardson, G.F.,Arcbald, L.F., Galton, D.M.:Efect pf gonadotropin-releasing hormone and PGF2 alpha on reproduction in postpartum dairy cows.
Theriogenology, 1983; 16-19
-Tenhagen, B.A., Heuweisier, W.:Comparison of a conventional reproductibe management programme based on rectal palpation and uterine treatment of
endometritis with a strategic PGF2 programme. Zentralbl Veterinarmed A., 1999; 46 (3): 167-176.
-Zaied,A.A., Garverick; H.A.,Bierschwal, C,J.: Effect of ovarian activity and endogeneous repructive hormones on GnRH induced ovarian cycles in
postpartum dairy cows. J.Anim.Sci., 1980;50: 508-513
-Kaim,M., Blocht, A., Wolfensont, D., Braw-Tal, R., Rosenberg, M., Voet,H., Folman, Y.:Effect of GnRH administered to cows at the onset of estrus
 on timing of ovulation, Endocrine Responses and conception. J.Dairy Sci. 86:2012-2021,2003
-Şenüver,A.,Horoz,H.,Kılıçarslan,R.,Ekici,H.,Konuk,S.C.,Kırşan, İ.:Veteriner Jinekolojik endekronoloji.İ.Ü.Vet.Fak.Yayınları.1997,10.
-Erk,H.,Doğaneli,M.,Akkayan,C.:Seksüel siklus.Veteriner Doğum Bilgilsi. 1980,59-74.